Question 1

Factory konstruktor nədir və nə vaxt ona müraciət edirsən?

Accepted Answer

Cavabı fərqlə başla: adi (generative) konstruktor mütləq yeni instansiya yaradır, factory isə sadəcə uyğun tipdə nəyisə qaytarmağa borcludur. Ona görə factory-nin içində this yoxdur, initializer list yaza bilmir və const ola bilməz. Sonra üç real ssenari say: JSON parsing — factory User.fromJson(Map<String, dynamic> json): burada validasiya edə, xəta ata, hətta type sahəsinə baxıb AdminUser və ya GuestUser qaytara bilərsən. Adi konstruktor bunu edə bilməz. Cache / flyweight — eyni valyuta kodu, eyni ikon, eyni konfiqurasiya üçün təkrar obyekt yaratmamaq. Singleton — factory Logger() => _instance;. Yekunda məhdudiyyəti də de: factory const olmadığı üçün belə class-ı const kontekstdə istifadə etmək mümkün deyil — Flutter widget-i yazarkən bu, real seçim məsələsidir.

Question 2

Initializer list nədir və hansı hallarda onsuz keçinmək mümkün deyil?

Accepted Answer

Initializer list — konstruktor imzasından sonra : ilə başlayan, gövdədən əvvəl icra olunan hissədir. Üç halda məcburidir: 1. final sahəni hesablanmış dəyərlə doldurmaq: Temperature.fahrenheit(double f) : celsius = (f - 32) * 5 / 9; — gövdədə final-a yazmaq mümkün deyil. 2. super(...)-a hesablanmış arqument ötürmək. 3. assert(...) ilə obyekt yaranmamışdan əvvəl giriş yoxlamaq. Cavabı icra sırası ilə tamamla — bu, müsahibi razı salan detaldır: initializer list → super konstruktor → gövdə. Buradan məntiqi nəticə çıxar: initializer list-də this-dən istifadə etmək olmaz, çünki o an obyekt hələ yoxdur. Sadə sabit dəyər üçünsə initializer list lazım deyil — this.x qısaltması və ya sahə səviyyəsində initializer daha oxunaqlıdır.

Question 3

Const konstruktor nə üçündür və Flutter performansına necə təsir edir?

Accepted Answer

İki səviyyəli cavab ver. Dil səviyyəsi: const konstruktor obyekti compile-time-da yaradır və kanonikləşdirir — eyni tip, eyni sabit arqumentlər həmişə eyni bir obyekt deməkdir, ona görə identical(const Padding(8,8), const Padding(8,8)) true-dur. Şərtlər: bütün sahələr final, gövdə boş, initializer list-də yalnız sabitlər. Flutter səviyyəsi: widget ağacı hər rebuild-də yenidən qurulur. Əgər alt ağac const widget-dirsə, o obyekt heç yenidən yaradılmır — framework köhnə və yeni referensiyanın identical olduğunu görür və həmin alt ağacın build-ini tamamilə buraxır. Yəni qazanc iki yerdədir: allocation olmur və rebuild olmur. Buna görə prefer_const_constructors və prefer_const_literals_to_create_immutables lint qaydaları demək olar hər Flutter layihəsində açıqdır. Güclü cavab bir nüansla bitir: const konstruktoru olan class-ı const olmadan da çağırmaq mümkündür — o zaman heç bir qazanc yoxdur. Ona görə konstruktoru const etmək kifayət deyil, çağırış yerində də const yazılmalıdır.

Question 4

Redirecting konstruktorla factory konstruktorun fərqi nədir?

Accepted Answer

İkisi də "işi başqasına ötürmək" kimi görünür, amma fərq prinsipialdır. Redirecting (Order.empty() : this('');) — eyni class-ın başqa generative konstruktoruna yönləndirir. Gövdəsi yoxdur, başqa initializer yaza bilməz, nəticədə hər zaman yeni obyekt yaranır və const ola bilər. Məqsəd: default dəyərlərin təkrarını aradan qaldırmaq. Factory — heç nəyi yönləndirmək məcburiyyətində deyil: tam gövdə yaza, şərt yoxlaya, cache-ə baxa, alt tip və ya artıq mövcud obyekt qaytara bilər. const ola bilməz. Ayrıca factory Foo = Bar; formasında redirecting factory də var — çağırışı tamamilə başqa class-a yönləndirir; abstract class-ın "default implementasiyasını" göstərmək üçün istifadə olunur (məsələn abstract class Set { factory Set() = LinkedHashSet; } üslubu). Bu detalı bilmək cavabı gözlənilən səviyyədən yuxarı qaldırır.

Question 5

Dəyişməz (immutable) model class-ı necə dizayn edərdin?

Accepted Answer

Konkret resept ver, nəzəriyyə yox: Bütün sahələr final, konstruktor const — beləliklə obyekt həm dəyişməz olur, həm də const kontekstdə istifadə oluna bilir. Named parametrlərlə required istifadə et: const User({required this.id, required this.name}); — 5-6 sahəli modeldə pozisiyalı parametrlər oxunmaz olur. copyWith metodu yaz — dəyişiklik əvəzinə "dəyişdirilmiş nüsxə". Nüansı da bil: sadə copyWith ilə sahəni null etmək mümkün deyil (çünki null "dəyişmə" mənasını verir); lazım olsa sentinel dəyər və ya Object? wrapper istifadə olunur. == və hashCode-u override et (və ya equatable / freezed paketini götür) — əks halda iki eyni dəyərli obyekt bərabər sayılmayacaq və cache, Set, müqayisə məntiqləri sınacaq. Kolleksiya sahələrini List.unmodifiable ilə bağla — final List sahəsi siyahının referensiyasını bağlayır, içindəkiləri yox. Flutter kontekstində bir cümlə əlavə et: dəyişməzlik state müqayisəsini ucuzlaşdırır — köhnə və yeni state-i == ilə müqayisə edib lazımsız rebuild-i buraxmaq mümkün olur.

Konstruktor növü	Yeni obyekt yaradır?	Tipik istifadə
Generative — `Order(this.id)`	Bəli, həmişə	Sadə data class-ları, model-lər
Named — `Order.draft()`	Bəli	Alternativ yaradılma ssenariləri (overload əvəzi)
Redirecting — `Order.empty() : this('')`	Bəli (başqa konstruktor vasitəsilə)	Default dəyərləri bir yerdə saxlamaq
Factory — `factory Order.fromJson(...)`	Xeyr — cache, singleton və ya alt tip qaytara bilər	JSON parsing, cache, singleton, tip seçimi
Const — `const Point(this.x, this.y)`	Compile-time-da bir dəfə, sonra təkrar istifadə	Dəyişməz (immutable) dəyər obyektləri

Konstruktorlar

📚 Mənbələr və sənədlər