Set və Map istifadə pattern-ləri

Set və Map eyni hash mexanizmi üzərində qurulub, amma fərqli suallara cavab verir:

• Set — "bu dəyər varmı?" sualı. Yalnız üzvlüyü (membership) saxlayır, dəyər yoxdur. Əsas iki işi: təkrarları silmək (dedup) və "artıq gördüm" qeydi aparmaq.
• Map — "bu açara nə uyğun gəlir?" sualı. Açar → dəyər indeksi qurur.

Sadə qayda: cavab bəli/xeyr-dirsə Set, cavab bir data-dırsa Map.

Ən tez-tez rast gəlinən pattern-lər:

• Dedup: [...new Set(emails)]
• Üzvlük yoxlaması: if (blocked.has(userId)) — massivdə includes O(n), Set-də O(1)
• İndeks qurmaq: const byId = new Map(users.map(u => [u.id, u])) — sonra hər axtarış O(1)
• Qruplaşdırma: açar → həmin açara aid elementlərin siyahısı
• Sayğac: açar → neçə dəfə göründü

Açar bərabərliyi — burada dillər ciddi şəkildə ayrılır və müsahibələrdə ən çox tələ məhz buradadır.

JavaScript: Map/Set SameValueZero müqayisəsi işlədir. Primitiv dəyərlər üçün bu, === kimidir (NaN istisna olmaqla — NaN özünə bərabər sayılır). Obyekt açarları isə referansa görə müqayisə olunur — m.set({ id: 1 }, 'a') yazıb sonra m.get({ id: 1 }) çağırsan, cavab undefined olur, çünki bu, ikinci, tamam başqa obyektdir.

JS-də dəyərə görə açar lazımdırsa, açarı özün stringə çevirməlisən (` ${a}:${b} `).

Kotlin: bərabərlik equals()/hashCode() cütü ilə müəyyən olunur. data class bu ikisini avtomatik generasiya etdiyi üçün dəyərə görə açar pulsuz alınır: Point(1, 2) == Point(1, 2) → true, deməli map-da eyni açardır. Adi class isə referansa görə müqayisə olunur — JS ilə eyni tələ.

Dart: default davranış referansa görədir. Dəyərə görə istəyirsənsə, operator == və hashCode-u birlikdə override etməlisən — birini yazıb o birini unutmaq map-ı sındırır. Boilerplate-dən qaçmaq üçün package:equatable və ya freezed işlədilir; Dart 3-də record-lar ((1, 2)) artıq dəyərə görə bərabərdir və hazır açar kimi istifadə oluna bilər.

Adi obyekt/record nə vaxt Map deyil?

JS-də çoxları {} obyektini map kimi işlədir. Kiçik, sabit konfiqurasiya üçün bu normaldır, amma dinamik açarlar üçün Map demək olar həmişə düzgün seçimdir:

• Obyektin açarları yalnız string və symbol ola bilər — obj[1] əslində obj["1"]-dir. Map isə istənilən tipi, hətta obyekti açar kimi qəbul edir.
• Obyekt prototip zəncirini miras alır: "toString" in obj heç nə əlavə etməsən də true-dur. Map təmiz başlayır.
• constructor, __proto__ kimi açarlar gözlənilməz nəticələr verir (prototype pollution riski).
• Ölçü: Object.keys(obj).length O(n), map.size O(1).
• Tez-tez əlavə/silmə: Map bunun üçün optimallaşdırılıb, obyekt isə deyil.

Qayda: açarlar əvvəlcədən məlum və sabitdirsə obyekt/record, açarlar iş vaxtı gəlirsə Map. Kotlin və Dart-da bu qarışıqlıq yoxdur, çünki orada obyekt (data class) və map dil səviyyəsində fərqli şeylərdir.