async*, yield və transformasiyalar

Generator funksiyalar ardıcıllığı əl ilə yığmadan, tələb olunduqca yaradır. Dart-da iki növü var:

• sync* → Iterable<T> qaytarır. Dəyərlər sinxron və tələb olunduqca (lazy) hesablanır: iterator.moveNext() çağırılmayınca gövdə işləmir.
• async* → Stream<T> qaytarır. Hər yield bir asinxron data hadisəsidir; gövdədə await etmək olar.

Hər ikisində:

• yield x — bir dəyər göndərir və funksiyanı həmin nöqtədə dayandırır.
• yield* other — başqa generator-a deleqasiya edir: onun bütün dəyərləri bu ardıcıllığa "düzlənir". for (final x in other) yield x; yazmaqla eynidir, sadəcə daha səmərəli və oxunaqlıdır.

async*-in mühüm xüsusiyyəti: dinləyici olmayanda işləmir. Subscription pause edilsə generator gövdəsi növbəti yield-də dayanır, cancel edilsə tamamilə dayanır. Bu, StreamController-dən əsas fərqdir — orada belə avtomatik backpressure yoxdur.

Debounce və throttle — intuisiya. İkisi də "çox tez-tez gələn hadisələri azaltmaq" üçündür, amma məntiqləri fərqlidir:

• Debounce — axın susana qədər gözləyir, sonra sonuncu dəyəri buraxır. Axtarış sahəsi üçün budur: istifadəçi yazmağı dayandırandan 300 ms sonra bir sorğu.
• Throttle — müəyyən intervalda ən çox bir dəyər buraxır. Scroll və ya sensor üçün budur: saniyədə 60 hadisə əvəzinə 10.

Dart-ın öz kitabxanasında hazır debounce yoxdur; ya StreamTransformer.fromHandlers ilə Timer üzərində özün yazırsan, ya da rxdart-ın debounceTime/throttleTime operatorlarını götürürsən.

Backpressure — istehsalçı istehlakçıdan sürətli olanda nə baş verir? Dart-ın cavabı: single-subscription stream-də pause() mənbəni dayandırır (async* generator yield-də gözləyir, fayl oxunuşu dayanır) — bu, real backpressure-dır. Amma StreamController heç nə dayandırmır: add çağırışları buferə yığılır və yaddaş artır. Broadcast stream-də də mənbə dayanmır. Ona görə sürətli mənbə + yavaş istehlakçı ssenarisində ya async* generator (təbii backpressure), ya da açıq şəkildə sample/throttle/buffer məntiqi lazımdır.

*`async və StreamController` — hansını seçmək?** Praktik qayda:

• Stream-in dəyərləri kod tərəfindən istehsal olunursa (dövr, səhifələnmiş API-nin bütün səhifələri, retry zənciri) → async*. Daha qısa, ləğvetməni özü idarə edir, backpressure verir və try/finally ilə təmizləmə yazmaq mümkündür.
• Hadisələr xaricdən gəlirsə (callback API, platform kanalı, manual event bus) → StreamController. Burada sənin "nə vaxt" nəzarətin yoxdur, sadəcə gələni add edirsən.

Bir vacib nüans: async* funksiyasında finally bloku subscription ləğv olunanda da işləyir — resursu bağlamağın etibarlı yolu budur:

• Stream<String> readLines(File f) async* { final h = await f.open(); try { ... yield line; } finally { await h.close(); } }

StreamController-də isə eyni işi onCancel callback-i ilə əl ilə yazmalısan.