QA üçün security testing əsasları
Manual QA-dan penetration test gözlənilmir. Amma əsas security yoxlamaları manual testerin gündəlik işinin bir hissəsidir və sığorta/bank sahəsində bu, sadəcə yaxşı olmaq deyil — tələbdir.
QA-nın rolunu düzgün çərçivələmək vacibdir: mən zəiflik siqnalını tuturam və sənədləşdirirəm; istismar etmək və dərin analiz security komandasının işidir. Bu sərhədi interviewdə açıq demək yetkinlik göstəricisidir.
Ən çox rast gəlinən və manual olaraq yoxlanıla bilən problem sinifləri (OWASP-ın klassik siyahısına uyğun): sınıq autentifikasiya və avtorizasiya, IDOR, injection (SQL/XSS), həssas datanın açıq qalması, zəif session idarəetməsi.
| Problem sinfi | Nəyi sınamalı | Nə görsən bug-dır |
|---|---|---|
| Broken access control / IDOR | URL-də və ya API sorğusunda ID-ni başqasının ID-si ilə əvəz et: /policy/10231 → /policy/10232 | Başqa müştərinin polisosu/sənədi açılır və ya redaktə oluna bilir |
| Rol əsaslı avtorizasiya | Adi istifadəçi hesabı ilə admin URL-ini aç; UI-da gizlədilmiş əməliyyatı API ilə çağır | Əməliyyat yalnız UI-da gizlədilib, backend icazə yoxlamır |
| Autentifikasiya | Səhv şifrə ilə dəfələrlə cəhd; logout-dan sonra Back düyməsi; köhnə/expired token ilə sorğu | Lockout yoxdur, logout-dan sonra səhifə hələ açılır, expired token qəbul olunur |
| Injection (SQL / XSS) | Mətn sahələrinə test payload-ları yaz və nəticəni izlə | 500 xətası, baza xəta mətni ekranda, script-in icra olunması |
| Həssas datanın açıq qalması | DevTools Network-də cavab body-lərinə bax; URL-də parametrləri yoxla; PDF/export fayllarını aç | Cavabda tam kart nömrəsi, FİN, şifrə hash-i; URL-də token və ya şəxsi data |
| Session idarəetməsi | Sessiyanın timeout-unu gözlə; eyni hesabla iki cihazdan gir; şifrəni dəyiş və köhnə sessiyanı yoxla | Sessiya heç vaxt bitmir, şifrə dəyişəndən sonra köhnə sessiya işləyir |
Etik və hüquqi çərçivə — bunu bilmək məcburidir:
- Security yoxlamaları yalnız test mühitində və yalnız icazə verilmiş sistemlərdə aparılır
- Production-da security testi yazılı icazəsiz aparılmır — bu, bir çox yurisdiksiyada hüquqi məsuliyyət doğurur
- Real müştəri datası ilə oynamaq olmaz; test hesabları və maskalanmış data istifadə olunur
- Tapılan zəiflik açıq kanalda (ümumi chat, ekran paylaşımı) müzakirə olunmur — security komandası və ya lead ilə məhdud kanalda bildirilir
- Bug report-da payload-ı yazmaq olar, amma real istismar addımlarını və oğurlanmış datanı əlavə etmək olmaz
Bu qaydaları interviewdə xatırlatmaq güclü siqnaldır: göstərir ki, sən yalnız texniki tərəfi yox, məsuliyyəti də başa düşürsən.
Ən yüksək dəyərli və ən asan yoxlama IDOR-dur: URL-dəki və ya API sorğusundakı ID-ni bir vahid dəyişdirib başqa müştərinin datasının açılıb-açılmadığına baxmaq. Sığorta portalında bu, tək bir addımda tapıla bilən ən ciddi problemdir. Interviewdə "Bu formu necə test edərsən?" sualına cavab verərkən security bölməsinə mütləq IDOR-u əlavə et — namizədlərin çoxu bunu unudur.
📚 Mənbələr və sənədlər
- OWASP Top 10rəsmiowasp.org
- OWASP Web Security Testing Guiderəsmiowasp.org
Hansı yoxlamanı necə aparmaq lazım olduğunun addım-addım rəsmi bələdçisi.